რა არის სუნამო და როგორ მუშაობს მისი სურნელი?

სუნამო მხოლოდ სასიამოვნო სურნელის მქონე სითხე არ არის. ერთი შეხედვით მარტივი ბოთლის შიგნით საკმაოდ რთული კომპოზიცია იმალება — სხვადასხვა არომატული ნივთიერებების ნაზავი, რომელიც კანზე მოხვედრის შემდეგ თანდათან იცვლება და საათების განმავლობაში განსხვავებულად აღიქმება.

ალბათ შეგიმჩნევიათ: სუნამო, რომელიც პირველივე შესხურებისას ძალიან ცოცხალი და ციტრუსოვანი გეჩვენებათ, ერთი საათის შემდეგ შეიძლება უფრო თბილი, რბილი ან ხისებრი გახდეს. ეს შემთხვევითი არ არის. სწორედ ასეა შექმნილი თანამედროვე პარფიუმერია.

ამ სტატიაში მარტივად აგიხსნით, რისგან შედგება სუნამო, როგორ ვითარდება მისი სურნელი კანზე და რატომ შეიძლება ერთი და იგივე სუნამო სხვადასხვა ადამიანზე განსხვავებულად იგრძნობოდეს.

რისგან შედგება სუნამო?

სუნამოს შემადგენლობა კონკრეტული ბრენდისა და პროდუქტის მიხედვით განსხვავდება, თუმცა მისი ძირითადი ნაწილი, როგორც წესი, შედგება არომატული კომპოზიციისგან, ალკოჰოლისა და წყლისგან.

არომატული კომპოზიცია

ეს არის სუნამოს მთავარი „გული“ — სხვადასხვა ბუნებრივი ან სინთეზური არომატული ნივთიერებების კომბინაცია, რომელიც საბოლოოდ ქმნის კონკრეტულ სურნელს.

პარფიუმერი შეიძლება იყენებდეს ასობით სხვადასხვა ინგრედიენტს: ციტრუსოვან ზეთებს, ყვავილოვან კომპონენტებს, ხის ნოტებს, სანელებლებს, მუშკს, ვანილს, ფისებს და სხვა არომატულ მასალებს.

ბუნებრივი ინგრედიენტების მიღება შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდით, მათ შორის გამოხდით, დაწნეხითა და ექსტრაქციით. თანამედროვე პარფიუმერიაში კი ბუნებრივ ინგრედიენტებთან ერთად ფართოდ გამოიყენება ლაბორატორიაში შექმნილი სინთეზური არომატული ნივთიერებებიც.

ალკოჰოლი

სუნამოში ალკოჰოლის არსებობას მნიშვნელოვანი ფუნქცია აქვს. ის არომატული ნივთიერებების მატარებელია და ხელს უწყობს მათ თანაბრად განაწილებას.

სუნამოს შესხურებისას ალკოჰოლი შედარებით სწრაფად ორთქლდება, რის შედეგადაც არომატული კომპონენტები ჰაერში ვრცელდება და ჩვენ სურნელს აღვიქვამთ.

სწორედ ამიტომ სუნამოს პირველივე შესხურებისას ხშირად ძალიან მკვეთრ და ინტენსიურ სურნელს ვგრძნობთ, რომელიც რამდენიმე წუთის შემდეგ იცვლება.

წყალი და სხვა კომპონენტები

ფორმულის მიხედვით, სუნამო შეიძლება შეიცავდეს წყალსა და სხვა დამხმარე კომპონენტებსაც. მათი რაოდენობა და როლი დამოკიდებულია კონკრეტულ პროდუქტზე და მის კონცენტრაციაზე.

ამიტომ ორი სხვადასხვა სუნამო შეიძლება ერთი შეხედვით მსგავსი შემადგენლობის მქონე ჩანდეს, მაგრამ კანზე სრულიად განსხვავებულად განვითარდეს.

ეს ალბათ ყველაზე საინტერესო ნაწილია.

სუნამო კანზე მოხვედრისთანავე ერთნაირად არ რჩება. სხვადასხვა არომატული მოლეკულა განსხვავებული სიჩქარით ორთქლდება. მსუბუქი და უფრო აქროლადი კომპონენტები სწრაფად გვტოვებს, ხოლო უფრო მძიმე კომპონენტები გაცილებით დიდხანს რჩება.

სწორედ ამ პროცესს ეფუძნება სუნამოს ზედა, შუა და საბაზისო ნოტებად დაყოფა.

მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ ეს სამი ნაწილი ერთმანეთისგან მკაცრად გამოყოფილი ეტაპები არ არის. ისინი ერთმანეთზე გადადის და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ერთმანეთს ერწყმის.

ზედა ნოტები — პირველი შთაბეჭდილება

ზედა ნოტებს სუნამოს პირველად შესხურებისთანავე ვგრძნობთ.

ისინი, როგორც წესი, უფრო მსუბუქი და სწრაფად აორთქლებადი კომპონენტებია. სწორედ ისინი ქმნიან პირველ შთაბეჭდილებას და ხშირად ყველაზე სწრაფად ქრებიან.

ზედა ნოტებში ხშირად გვხვდება:

ლიმონი

ბერგამოტი

გრეიფრუტი

მანდარინი

პიტნა

მსუბუქი მწვანე და არომატული კომპონენტები

ამიტომ სუნამოს არჩევისას მხოლოდ პირველი რამდენიმე წამით ან წუთით მიღებული შთაბეჭდილება ყოველთვის საკმარისი არ არის.

შუა ნოტები — სუნამოს ხასიათი

როდესაც პირველი, მსუბუქი შთაბეჭდილება თანდათან მშვიდდება, უფრო მკაფიოდ ჩნდება შუა, ანუ გულის ნოტები.

სწორედ ისინი ქმნიან სუნამოს ძირითად ხასიათს და აკავშირებენ საწყის შთაბეჭდილებას მის უფრო ღრმა, ხანგრძლივ ნაწილთან.

აქ შეიძლება შეგვხვდეს:

ვარდი

ჟასმინი

ლავანდა

ირისი

კარდამონი

დარიჩინი

სხვა ყვავილოვანი, სანელებლოვანი და არომატული კომპონენტები

ამ ეტაპზე უკვე უფრო კარგად ვხვდებით, ნამდვილად მოგვწონს თუ არა კონკრეტული სუნამო.

საბაზისო ნოტები — სურნელის კვალი

საბაზისო ნოტები ყველაზე ნელა ორთქლდება და სუნამოს ხანგრძლივობისა და საბოლოო ხასიათის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

ხშირად სწორედ ეს ნოტები გვრჩება კანზე ან ტანსაცმელზე მაშინ, როდესაც პირველი შთაბეჭდილება დიდი ხნის წინ გაქრა.

საბაზისო ნოტებში ხშირად გვხვდება:

სანდალოზი

კედარი

ვეტივერი

ვანილი

ქარვისებრი კომპონენტები

პაჩული

მუშკი

უდი

სწორედ ამ ეტაპს უწოდებენ ხშირად dry down-ს — სუნამოს საბოლოო გაშლილ და დამკვიდრებულ სურნელს.

თუ ოდესმე შეგიმჩნევიათ, რომ მეგობარს ძალიან მოგეწონათ კონკრეტული სუნამო, მაგრამ საკუთარ თავზე შესხურებისას იგივე ეფექტი ვერ მიიღეთ, ეს სრულიად ნორმალურია.

სუნამოს აღქმაზე გავლენას ახდენს ადამიანის კანის თავისებურებები, სხეულის ტემპერატურა, კანის ტენიანობა და გარემო პირობები.

ამიტომ ერთი და იგივე სუნამო ორ ადამიანზე შეიძლება ოდნავ განსხვავებულად განვითარდეს.

ეს არ ნიშნავს, რომ რომელიმე მათგანი „არასწორად“ გრძნობს სუნამოს. უბრალოდ ერთი და იგივე კომპოზიცია სხვადასხვა კანზე განსხვავებულად ვითარდება.

სწორედ ამიტომ ახალი სუნამოს შეძენამდე კარგი იდეაა მისი საკუთარ კანზე გამოცდა და გარკვეული დროის განმავლობაში დაკვირვება, ნაცვლად იმისა, რომ გადაწყვეტილება მხოლოდ ბოთლიდან ან ქაღალდის ტესტერიდან მიღებული პირველი შთაბეჭდილებით მივიღოთ.

ეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა.

პირველი შესხურებისას ძირითადად ზედა ნოტების შთაბეჭდილებას ვიღებთ. რამდენიმე წუთისა და შემდეგ საათების განმავლობაში კი კომპოზიცია თანდათან იცვლება.

შეიძლება სუნამო თავიდან ძალიან ციტრუსოვანი მოგეჩვენოთ, მოგვიანებით კი უფრო ყვავილოვანი ან ხისებრი გახდეს.

ან პირიქით — პირველივე წამს ძალიან ტკბილი და ძლიერი ჩანდეს, მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ გაცილებით რბილი და სასიამოვნო გახდეს.

ამიტომ ახალი სუნამოს გამოცდისას უმჯობესია:

1. შეისხუროთ მცირე რაოდენობა კანზე.

2. პირველივე წამს მიღებული შთაბეჭდილება დაიმახსოვროთ, მაგრამ საბოლოო გადაწყვეტილება მაშინვე არ მიიღოთ.

3. რამდენიმე წუთის შემდეგ ხელახლა შეაფასოთ სურნელი.

4. დაახლოებით ერთი საათის შემდეგ კვლავ დააკვირდეთ, როგორ განვითარდა კომპოზიცია.

5. საბოლოოდ კი შეაფასოთ მისი dry down — სურნელი, რომელიც კანზე უფრო ხანგრძლივად რჩება.

ასე სუნამოს რეალურ ხასიათს გაცილებით უკეთ გაიცნობთ.

როდესაც სუნამოს აღწერაში ვკითხულობთ:

ბერგამოტი, ვარდი, ვანილი, სანდალოზი და მუშკი

ეს არ ნიშნავს, რომ სუნამოს ზუსტად ამ ინგრედიენტების ცალკე აღქმა უნდა შეგვეძლოს.

პარფიუმერია უფრო რთული ხელოვნებაა. ინგრედიენტები ერთმანეთთან ურთიერთქმედებს და საბოლოოდ ქმნის ერთ მთლიან კომპოზიციას.

ამიტომ სუნამოს ნოტების ჩამონათვალი უფრო მეტად გზამკვლევია, რომელიც გვეხმარება წარმოვიდგინოთ მისი ხასიათი და განვითარება.

საბოლოო შედეგი კი არის ის სურნელი, რომელსაც კონკრეტულ მომენტში ჩვენი ცხვირი აღიქვამს.

როდესაც უკვე ვიცით, როგორ მუშაობს სუნამო, მისი არჩევაც უფრო მარტივი ხდება.

აღარ ვეძებთ მხოლოდ „კარგ სუნს“. შეგვიძლია დავფიქრდეთ:

როგორი სურნელები მოგვწონს?

უფრო მსუბუქი თუ ინტენსიური კომპოზიცია გვინდა?

ციტრუსოვანი, ყვავილოვანი, ხისებრი თუ ტკბილი სურნელი გვიზიდავს?

ყოველდღიურად უნდა გამოვიყენოთ თუ განსაკუთრებული შემთხვევისთვის?

რომელ სეზონზე ვაპირებთ მის ტარებას?

რამდენად მნიშვნელოვანია ჩვენთვის ხანგრძლივობა და სურნელის გავრცელება?

ამ კითხვებზე პასუხების ცოდნა უკვე ბევრად უფრო გააზრებულ არჩევანს გვაძლევს.

სუნამო ცოცხალი კომპოზიციას ჰგავს — ის კანზე მოხვედრისთანავე იწყებს განვითარებას და დროთა განმავლობაში იცვლება.

პირველი შესხურება მხოლოდ დასაწყისია. შემდეგ მოდის სურნელის განვითარება, შუა ნოტების გამოჩენა და საბოლოოდ ის ღრმა შთაბეჭდილება, რომელიც საათების განმავლობაში შეიძლება დარჩეს.

სწორედ ამიტომ კარგი სუნამოს აღმოჩენა მხოლოდ ერთი წამით მისი შეგრძნებას არ ნიშნავს. სუნამოს უნდა მისცეთ დრო, რომ საკუთარი ხასიათი გაჩვენოთ.

მომდევნო სტატიაში უფრო დეტალურად განვიხილავთ რა განსხვავებაა Parfum-ს, Eau de Parfum-ს, Eau de Toilette-სა და Eau de Cologne-ს შორის და რას ნიშნავს ეს განსხვავებები სუნამოს ინტენსივობისა და ხანგრძლივობისთვის.

🎯 დაინტერესდი? ნახე ჩვენი კოლექცია და აირჩიე შენს სტილზე მორგებული სუნამო: closet.ge